Məktəbin tədris və tərbiyə müəssisəsi olduğunu və vətəndaş yetişdirdiyini nəzərə alsaq, psixoloqların təhsil prosesində nə qədər əhəmiyyətli rol oynadığını və onların üzərinə çox çətin, məsuliyyətli iş düşdüyünü deyə bilərik. Vurğulayaq ki, əvvəllər bu sahəyə maraq bir o qədər olmasa da, son illər istər təhsil ocaqlarında, istərsə də digər yerlərdə psixoloji işin təşkilinə xüsusi diqqət yetirilir. Bəs görəsən, orta məktəblərimizdə çalışan təhsildə psixoloji xidmətin təşkili işində məsul olan şəxslər öz vəzifə öhdəliklərini necə yerinə yetirirlər. Şagirdlərə yetərincə psixoloji xidmət göstərə bilirlərmi?

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a danışan Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin əməkdaşı, təhsil tədqiqatçısı Elmin Nuri bildirib ki, hazırda orta həhsil müəssisələrində fəaliyyət göstərən təhsildə psixoloji xidmətin təşkilini həyata keçirməkdə məhsul olan şəxsləri (məktəb psixoloqlarını ) öz fəaliyyət effektivliyinə görə bir neçə qrupa bölmək olar:

"Birinci qrupa aid olanlar həqiqətən psixologiyanın tədrisini, metotologiyasını yaxşı bilən, çalışdığı məktəbin mühitində psixoloji meyyarları tədris meyyarlarına və onun keyfiyyətinə uyğunlaşdıra bilən bacarıqlı kadrılardır. İkinci qrupa aid olanlar isə iş prinsipinin effektivlik dərəcəsində nisbətən geri qalan, sırf psixoloji detalları metodikadan daha yaxşı bilən, işi yalnız ümumi psixoloq konteksində yanaşan şəxslərdir. Üçüncü qrup məktəb psixoloqları isə ümumiyyətlə nə psixologiyadan nə də pedoqogikadan xəbəri olmayan, formal şəkildə fəaliyyət göstərən şəxslər aid edilir".

Elmin Nuri qeyd etdi ki, məktəb psixoloqunun vəzifə və öhdəlikləri çoxdur:

"Onlar təkcə şagirdlərlə deyil müəllimlərlə və valideyinlərlə də ayrı-ayrı iş aparmalıdır. Onların psixoloji durumunu qiymətləndirməli, problem yaşandığı təqdirdə valideyin, müəllim və şagird üçlüyü ilə söhbətlər aparmalı, görüşlər təkşil etməli, ümumi siyahılandırma aparmalıdır. Bəzi məktəblər var ki, oradakı "psixoloqlar" əlavə işçi ştatında olan şəxslərdir. Təsviri incəsənət müəllimi və ya əmək müəlliminin adı məlum olmayan səbəbdən psixoloq kimi də qeyd edilir. Və bu vəzifənin maaşı ilə təmin edilir.

Bu gün universitetlərdə "Təhsildə psixoloji xidmətin təşkili" ixtisası vardır. Və yetərincə tələbə artıq bu ixtisasın məzunudur. İdman və ya musiqi müəllimi məktəb psixoloqu vəzifəsini icra edəcəksə bu ixtisaslar nəyə və kimə lazımdır. Bu gün bizim birinci problemimiz budur. Həmin ixtisası bitirən kadrlar hara yerləşdiriləcək? İkinci bir məsələ məzun olan bu kadrlar öz vəzifə öhdəliklərindən nə dərəcədə xəbərdardırlar? Məktəb psixoloqlarının bəzisi işlərinin şagirdlərin şəxsi işini hazırlamaqdan ibarət olduğunu düşünür. Şəxsi iş hazırlandıqdan sonra ona nəzarət kim etməlidir bəs? Qaydalara əsasən hər 500 şagirdə 2 məktəb psixoloqu düşür. Bir məktəbdə 1000 şagird varsa həmin məktəbin 4 psixoloq ştatı olmalıdır. Böyük və çətin problemlərdən biri də budur. Bir psixoloq 1500 ya 1000 şagirdi olan məktəbdə öz işini necə həyata keçirə bilər? Ümumi olaraq onu qeyd etməliyəm ki, məktəblərdə psixoloji işin təşkili ilə bağlı problemlər çoxdur. Əvvəlcə bu problemlər araşdırılıb dəqiqləşdirilməli və sonradan həlli yolları düşünülməlidir".