İnternet sürəti necə yoxlanılır?

# İnternet sürəti necə yoxlanılır? İnternetin əvvəlkindən daha yavaş olduğunu hiss edirsinizsə, problemi müəyyənləşdirməyin ən sadə yollarından biri internet sürətini ölçməkdir. Sürət testi sizə bağlantınızın **yükləmə (download), göndərmə (upload) sürətini və ping göstəricisini** öyrənməyə imkan verir. ## İnternet sürəti nədir? İnternet sürəti məlumatların internet üzərindən cihazınıza nə qədər sürətlə gəldiyini və cihazınızdan internetə nə qədər sürətlə göndərildiyini göstərir. Əsas göstəricilər bunlardır: * **Download** – internetdən məlumatları qəbul etmə sürəti. * **Upload** – cihazınızdan internetə məlumat göndərmə sürəti. * **Ping** – cihazınızla server arasındakı əlaqənin gecikmə müddəti. * **Jitter** – ping göstəricisinin nə qədər dəyişdiyini göstərən parametrdir. Məsələn, film izləmək və saytları açmaq üçün əsasən download sürəti, videozəng və fayl yükləmək üçün isə upload və ping göstəriciləri də əhəmiyyətlidir. ## İnternet sürətini necə yoxlamaq olar? Sürəti yoxlamaq üçün internetdəki sürət testlərindən istifadə edə bilərsiniz. Məsələn, **Speedtest**, **Fast.com** və digər etibarlı xidmətlərdən birini açaraq testi başlatmaq mümkündür. Test zamanı adətən əvvəlcə server seçilir, daha sonra download və upload sürəti ölçülür. Nəticə məsələn belə görünə bilər: **Download: 95 Mbps** **Upload: 18 Mbps** **Ping: 12 ms** Bu nəticə internet bağlantınızın həmin anda hansı vəziyyətdə olduğunu göstərir. ## Dəqiq nəticə almaq üçün nə etmək lazımdır? Bir dəfə test etmək həmişə real vəziyyəti göstərməyə bilər. Daha düzgün nəticə üçün: 1. Testdən əvvəl böyük fayl yükləmələrini dayandırın. 2. YouTube və digər video xidmətlərini bağlayın. 3. Evdə internetdən istifadə edən digər cihazların sayını azaldın. 4. Mümkündürsə, testi Wi-Fi əvəzinə **Ethernet kabeli ilə** aparın. 5. Testi müxtəlif saatlarda bir neçə dəfə təkrarlayın. 6. Eyni server və ya yaxın serverlə müqayisə aparın. Xüsusilə Wi-Fi istifadə edirsinizsə, routerdən uzaqlaşdıqca sürətin azalması mümkündür. ## Mbps nə deməkdir? İnternet paketlərində sürət adətən **Mbps** ilə göstərilir. **Mbps — saniyədə neçə meqabit məlumat ötürüldüyünü** ifadə edir. Məsələn, 100 Mbps internet paketi nəzəri olaraq 100 meqabit/saniyə sürətə qədər məlumat ötürə bilər. Lakin real nəticə Wi-Fi, router, kabel, server məsafəsi, şəbəkə yüklənməsi və digər amillərdən asılı olaraq daha aşağı ola bilər. ## Ping neçə olmalıdır? Ping xüsusilə onlayn oyunlar, videozənglər və real vaxt tətbiqləri üçün vacibdir. Ümumiyyətlə: * **1–20 ms** – çox yaxşı * **20–50 ms** – yaxşı * **50–100 ms** – normal * **100 ms-dən yuxarı** – gecikmə hiss oluna bilər * **200 ms və daha çox** – real vaxt tətbiqləri üçün problem yarada bilər Lakin pingin yaxşı və ya pis olması istifadə etdiyiniz serverin yerləşdiyi məsafədən də asılıdır. ## Sürət paketinizdən xeyli aşağıdırsa nə etməli? Məsələn, provayderiniz sizə 100 Mbps internet təqdim edir, amma müxtəlif testlərdə yalnız 20–30 Mbps nəticə alırsınızsa, problemi araşdırmaq lazımdır. Əvvəlcə routeri yenidən başladın və mümkün olduqda interneti kabel vasitəsilə yoxlayın. Kabel bağlantısında sürət normaldırsa, problem Wi-Fi siqnalı, routerin yerləşməsi və ya simsiz şəbəkənin parametrləri ilə əlaqəli ola bilər. Kabel ilə də nəticə davamlı olaraq aşağıdırsa, internet provayderinizlə əlaqə saxlayaraq xəttin və modem/router bağlantısının yoxlanılmasını tələb edə bilərsiniz. ## Nəticə İnternet sürətini yoxlamaq çox sadədir, lakin düzgün nəticə əldə etmək üçün testi bir neçə dəfə və mümkün qədər fərqli şəraitdə aparmaq lazımdır. Unutmayın ki, **internet paketində göstərilən sürət ilə real istifadə zamanı əldə etdiyiniz sürət eyni olmaya bilər**. Wi-Fi məsafəsi, router, cihaz, kabel, server və şəbəkənin yüklənməsi nəticəyə təsir göstərə bilər. İnternetinizin yavaş olduğunu düşünürsünüzsə, ilk addım sadədir: **sürəti ölçün, nəticələri müqayisə edin və bundan sonra problemin mənbəyini müəyyənləşdirin.**